Spis treści
Kilka lat temu były omawiane tylko w klinikach leczenia otyłości i cukrzycy. Dziś stały się fenomenem, który zawładnął mediami społecznościowymi. Ozempic i Wegovy, zastrzyki na odchudzanie obiecujące szybką utratę wagi, stały się symbolem nowej ery zrzucania kilogramów. Na TikToku przybywa filmów z dramatycznymi transformacjami, ludzie dzielą się swoimi doświadczeniami i wydaje się, że wreszcie pojawiła się „pigułka” na odchudzanie, która naprawdę działa. Ale czy to rzeczywiście takie proste?
Prawda jest taka, że choć te leki mogą znacząco pomóc, nie są cudownym rozwiązaniem. Jeśli są stosowane
Czym są leki na odchudzanie i które z nich znamy?
Jak sama nazwa wskazuje, są to leki mające na celu pomóc w redukcji wagi. Ponieważ mówimy o lekach, nie są to puste obietnice, gdyż ich działanie jest wyraźnie udowodnione badaniami klinicznymi. Naprawdę działają, co potwierdzają kliniki leczenia otyłości, gdzie lekarze rutynowo przepisują je swoim pacjentom. Dlatego profesjonalnie nazywa się je lekami przeciwotyłościowymi.
Podobnie jak inne leki, leki na odchudzanie nie są magicznymi pigułkami, które wyczarują wymarzoną sylwetkę i nieskończone zadowolenie. Muszą być stosowane rozsądnie, zgodnie z zasadami i z ostrożnością w odniesieniu do różnych zagrożeń. Co więcej, nie są dostępne bez recepty i muszą być przepisane przez lekarza. Teraz przyjrzyjmy się, jakie rodzaje leków na odchudzanie faktycznie istnieją.
Istnieje kilka rodzajów leków na odchudzanie o różnych mechanizmach działania
Jeśli myśleliście, że wszystkie leki na odchudzanie działają na tej samej zasadzie, możemy Was zaskoczyć. W rzeczywistości istnieje kilka grup, a każda z nich skupia się na różnych obszarach w Waszym organizmie.
- Xenical (substancja czynna orlistat) zmniejsza wchłanianie tłuszczu z pożywienia.
- Mysimba (substancja czynna naltrekson-bupropion) zmniejsza apetyt poprzez działanie na ośrodki mózgowe kontrolujące głód. [15]
- Saxenda (substancja czynna liraglutyd) zmniejsza głód i promuje uczucie sytości. Robi to poprzez naśladowanie działania inkretyny
glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) , który jest hormonem naturalnie wydzielanym w układzie pokarmowym. Substancja czynna liraglutyd należy do tak zwanych mimetyków inkretyn lub agonistów GLP-1. [19] - Ozempic i Wegovy (substancja czynna semaglutyd) również należą do agonistów GLP-1, które znacząco tłumią apetyt. Ozempic jest przede wszystkim przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 2. [16]
- Mounjaro (substancja czynna tirzepatyd) naśladuje działanie dwóch hormonów – GLP-1 i GIP. Dlatego może mieć jeszcze silniejsze działanie. Jest również przede wszystkim przeznaczony dla diabetyków. [14]
Dziś dużo mówi się zwłaszcza o trzech ostatnich typach leków, tych, które funkcjonują jako inkretyny i są podawane w zastrzykach (Saxenda, Ozempic, Wegovy, Mounjaro).
Jeśli chcecie mieć przegląd tego, jak działają lub jakie mogą mieć skutki uboczne, przeczytajcie nasz artykuł Ozempic, Wegovy i inne leki na odchudzanie: Jak działają i dla kogo są odpowiednie?
Dla kogo są odpowiednie leki na odchudzanie?
Te leki nie są przeznaczone dla każdego, kto chce zrzucić kilka kilogramów. Ich stosowanie ma jasno ustalone zasady i mają one pomagać przede wszystkim osobom, dla których otyłość lub nadwaga stanowią znaczące zagrożenie dla zdrowia.
- osoby z otyłością (BMI > 30 kg/m2)
- osoby z nadwagą (BMI > 27 kg/m2), które mają również problemy zdrowotne związane z wagą (np. cukrzyca typu 2, wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu) [11]
Otyłość jest rzeczywiście diagnozą związaną z różnymi problemami metabolicznymi. Tak jak nie bralibyście leków na ciśnienie, gdy Wasze ciśnienie jest normalne, tak nie jest właściwe rozpoczynanie stosowania Wegovy lub Ozempic w celu odchudzania, gdy macie kilka dodatkowych kilogramów, a nadwaga jest dla Was przede wszystkim problemem estetycznym. Jak każdy inny lek, te również mają skutki uboczne, a najgorszą rzeczą, jaką możecie zrobić, to kupić Ozempic na czarnym rynku i dawkować go według samozwańczych lekarzy w internecie. To prawie gwarantowany przepis na katastrofę.
Dlaczego odchudzanie z lekami wymaga szczególnej uwagi?
Nie ma wątpliwości, że Ozempic czy Mysimba działają. Jednak to, co dla wielu osób jest niejasne, to jak one właściwie działają. Ostatnio pojawiło się mnóstwo historii o magicznym odchudzaniu, na przykład z Ozempic. Z powodu tych historii wyobrażamy sobie te leki jako cudowne pigułki, które pozwolą nam ucztować słodyczami od rana do nocy, jednocześnie tracąc na wadze bez wysiłku i bez zmartwień. Jednak często zapomina się, że stosowanie tych leków ma więcej niż jeden haczyk, który należy wziąć pod uwagę.
- Lekowi muszą towarzyszyć zmiany w stylu życia, zrównoważona dieta i deficyt kaloryczny. Tylko wtedy utrata wagi będzie skuteczna, zdrowa i trwała w długim okresie.
- Bez dostosowania stylu życia, odchudzanie z Ozempic i innymi lekami jest ryzykowne dla zdrowia (istnieje ryzyko niedoborów żywieniowych, utraty mięśni i innych problemów).[5]
Aby odchudzanie naprawdę działało i było trwałe, ważne jest ustalenie rozsądnego reżimu redukcyjnego opartego na deficycie kalorycznym, zrównoważonej diecie i ćwiczeniach. Tylko wtedy pokaże się pełny potencjał leków, prowadząc do lepszych lub szybszych rezultatów i poprawy zdrowia.
Te produkty mogą Cię zainteresować:
Prawidłowe odchudzanie z lekami na odchudzanie krok po kroku
1. Zasięgnij porady
Leki na odchudzanie nie należą do samodzielnego zarządzania, dlatego pierwszym i najważniejszym krokiem jest konsultacja z lekarzem. Tylko specjalista (specjalista od otyłości, diabetolog) może ocenić, czy leczenie farmakologiczne jest właściwą drogą, a jednocześnie wybrać najbardziej odpowiedni rodzaj leku. Lekarz weźmie pod uwagę Wasz ogólny stan zdrowia, sprawdzi możliwe przeciwwskazania, oceni, czy jesteście gotowi na leczenie i wybierze dawkowanie Ozempic i innych leków.
Paradoksalnie, otyłość często wiąże się z brakiem ważnych składników odżywczych. Dlatego kluczowe jest sprawdzenie z wyprzedzeniem, czy cierpicie na niedobór witamin lub minerałów. Jeśli jakiekolwiek zostaną znalezione, właściwe jest zajęcie się nimi poprzez dietę lub odpowiednią suplementację, nawet przed rozpoczęciem leczenia przeciwotyłościowego. Służy to jako ważna profilaktyka przeciwko późniejszym powikłaniom.
Skonsultuj się z dietetykiem
Chociaż leki pomogą Wam zmniejszyć uczucie głodu, nie ułożą za Was diety. Dlatego idealnie jest również zasięgnąć porady eksperta ds. żywienia, najlepiej dietetyka. Pomoże on Wam dostosować dietę indywidualnie i pokaże, jakie konkretne zmiany w stylu życia musicie wprowadzić, aby Wasz sukces był długotrwały, a jednocześnie wspierał Wasze zdrowie.
Nie zaniedbujcie zdrowia psychicznego
Odchudzanie jest również wyzwaniem dla zdrowia psychicznego. Sukces leczenia znacznie wzrasta, jeśli jesteście mentalnie przygotowani i nie macie przesadzonych, nierealistycznych oczekiwań. Wiele osób z otyłością zmaga się również z depresją lub zaburzeniami odżywiania, dlatego czasami właściwe jest rozważenie wsparcia psychologicznego już od samego początku.
2. Stwórz odpowiedni plan posiłków
Leki pomogą Wam naturalnie zmniejszyć apetyt, co jest świetne. Jednak jeśli nie wykorzystacie tego zmniejszonego apetytu do wprowadzenia jakościowej diety, tracicie dużą część potencjału leczenia. Plan posiłków jest kluczowy w terapii przeciwotyłościowej z kilku powodów.
- Odpowiednie odżywianie pomaga osiągnąć i utrzymać deficyt kaloryczny.
- Jest to również niezbędne do zachowania masy mięśniowej, która jest zagrożona podczas szybkiej utraty wagi.
- Otyłość jest prawie zawsze związana z problemami zdrowotnymi. Prawidłowo ułożony plan posiłków przynosi również
pozytywne zmiany metaboliczne, poprawia stan układu sercowo-naczyniowego i tak dalej. W praktyce znajduje to odzwierciedlenie w poziomie cholesterolu, glikemii czy na przykład ciśnieniu krwi.
1. Ustaw prawidłowo swój deficyt kaloryczny
Same leki pomogą osiągnąć deficyt kaloryczny. Poprzez zmniejszenie apetytu, tłumienie głodu, a niektóre nawet blokowanie układu nagrody w mózgu i przyjemności z jedzenia, znacznie łatwiej jest spożywać mniej kalorii. [6]
Należy jednak pamiętać, że nawet najlepsze leczenie nie gwarantuje, że deficyt będzie zawsze obecny. Nadal potrzebny jest
Uwaga na ekstremalnie niskie spożycie
Jednocześnie prawdą jest, że właściwy deficyt energetyczny nie oznacza jedzenia jak najmniej. Silne tłumienie apetytu może prowadzić do spożywania zbyt małej ilości pokarmu, co jest niepożądane i niebezpieczne dla zdrowia. Jeśli organizm przez długi czas ma ekstremalnie niskie spożycie kalorii, istnieje ryzyko:
- braku witamin i minerałów
- nadmiernej utraty mięśni
- zmęczenia i osłabienia
Celem jest znalezienie rozsądnego deficytu i wypełnienie go odżywczymi, bogatymi w składniki pokarmami, które wspierają stan zdrowia.
2. Zapewnij wystarczającą podaż białka
Podczas odchudzania wystarczające spożycie białka jest jednym z głównych priorytetów, a podwójnie dotyczy to przyjmowania leków przeciw otyłości. W przypadku szybszej utraty wagi istnieje ryzyko, że straci się również część masy mięśniowej. Należy temu zapobiegać, a wysokie spożycie białka działa jako broń przeciwko utracie mięśni. [10]
Jakie jest odpowiednie spożycie białka?
- Podczas odchudzania z użyciem leków przeciwotyłościowych, zaleca się dzienne spożycie 1,2 – 1,5 g białka na kg idealnej masy ciała. Oznacza to wagę, jaką miałbyś przy BMI wynoszącym 24, a nie przy obecnej nadwadze. [1,5]
- Jednakże, spożycie białka jest indywidualne i niektóre osoby mogą potrzebować więcej, nawet do 2 g/kg. Zapotrzebowanie wzrasta na przykład przy większym wysiłku fizycznym lub z powodu niektórych chorób. [5]
- Doskonałymi źródłami białka są chude mięso, ryby, rośliny strączkowe, produkty mleczne, jajka i roślinne alternatywy mięsa (tofu, seitan, tempeh i inne). Można również doskonale uzupełnić białko wysokiej jakości białkiem serwatkowym lub białkami roślinnymi. [1]
3. Utrzymuj odpowiednie nawodnienie
Odpowiednie nawodnienie jest niezbędne dla każdego organizmu, ale staje się wyjątkowo ważne podczas leczenia lekami przeciwotyłościowymi. Jednym z powodów jest to, że podczas terapii agonistami GLP-1 często występuje zmniejszone poczucie pragnienia. Oznacza to, że chociaż Twoje ciało potrzebuje płynów, Twój mózg może Cię o tym nie informować. Dlatego konieczne jest utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia nawet bez odczuwania pragnienia.
Ponadto, jeśli wystąpią problemy trawienne, takie jak biegunka lub wymioty, dokładne nawodnienie jest kluczowe, aby zapobiec odwodnieniu. [1]
Ile pić i jakie płyny wybierać?
- Zaleca się spożywanie 2 – 3 litrów płynów dziennie. Można również kierować się typowym zaleceniem 30 – 45 ml płynów/kg optymalnej masy ciała. Pamiętaj jednak, że potrzeby są indywidualne. Jeśli aktywnie ćwiczysz, masz więcej masy mięśniowej lub pogoda jest gorąca, to zapotrzebowanie może być jeszcze wyższe. [1]
- Czysta woda jest najlepszym wyborem, jeśli chodzi o wybór płynów. Niesłodzone herbaty lub wody mineralne są również odpowiednie. Unikaj słodzonych napojów i alkoholu.
- Napoje zawierające kofeinę (kawa, napoje typu cola i inne) mogą być problematyczne dla niektórych osób. Kofeina może stymulować ruchy przewodu pokarmowego, podczas gdy mimetyki inkretyn działają odwrotnie. Może to być sprzeczne i powodować problemy trawienne. Jest to jednak indywidualne i musisz obserwować, jak kofeina wpływa na Ciebie osobiście.
3. Ruszaj się i ćwicz
Pamiętaj, że odchudzanie bez ćwiczeń nie jest dobrym pomysłem. Aktywność fizyczna jest niezbędna do redukcji wagi, szczególnie przy stosowaniu leków odchudzających. Ma ona kilka ważnych funkcji.
- Wspiera utrzymanie masy mięśniowej.
- Łagodzi zaparcia, które często powodują leki przeciwotyłościowe.
- Ułatwia osiągnięcie deficytu kalorycznego.
- Poprawia zdrowie psychiczne, które jest wyzwaniem podczas odchudzania.
Wybierz odpowiednią aktywność
Ćwiczenia, które wybierzesz, powinny być dostosowane do Ciebie. Idealnie powinny pomóc Ci zmaksymalizować utratę tłuszczu przy jednoczesnej ochronie przed utratą mięśni. [13]
- Dlatego ważny jest regularny trening siłowy. Niezależnie od tego, czy ćwiczysz na siłowni z ciężkimi ciężarami, czy w domu z hantlami i taśmami oporowymi, trenuj co najmniej 2 razy, idealnie 3 – 5 razy w tygodniu. Ćwicz wszystkie grupy mięśniowe.
- Nie zapomnij o ćwiczeniach aerobowych (szybki marsz, jazda na rowerze, pływanie itp.), które wspierają kondycję i zdrowie układu sercowo-naczyniowego. [5]
- Jeśli zaczynasz ćwiczyć, chętnie doradzimy Ci, jak stworzyć dobry plan treningowy na siłownię.
- Możesz również przeczytać o roli treningu siłowego i cardio w odchudzaniu.
Odpowiednio zaplanuj aktywność fizyczną
Podczas leczenia lekami przeciwotyłościowymi równie ważne jest, kiedy ćwiczysz. Leki mogą powodować u niektórych osób uczucie zmęczenia lub nudności, co może utrudniać treningi. Dlatego uważnie obserwuj reakcje swojego organizmu i planuj treningi na te części dnia, kiedy czujesz się najbardziej energiczny i w pełni sił.
Nie zapomnij o aktywnej regeneracji. Lekkie spacery, joga lub rozciąganie pomogą Twojemu ciału się zregenerować, a także korzystnie wpłyną na ogólne zdrowie psychiczne.
4. Dbaj o zdrowie psychiczne i zarządzaj stresem
Stan psychiczny i stres odgrywają kluczową rolę w odchudzaniu. Chociaż leki przeciwotyłościowe pomagają kontrolować apetyt, nie mogą rozwiązać problemów psychologicznych ani przewlekłego stresu. Wręcz przeciwnie, często je pogłębiają. Dlatego ważne jest, aby dbać o swoje samopoczucie psychiczne.
- Unikaj drastycznych diet. Nawet jeśli leki tłumią Twój głód, nadmierne ograniczenia żywieniowe są psychicznie wyczerpujące.
- Zwróć uwagę na sen. Jego brak i niska jakość zwiększają poziom przewlekłego stresu.
- Odchudzanie to zmiana stylu życia, która jest psychicznie wymagająca. Nie wahaj się szukać wsparcia psychologicznego już od samego początku. Pomoże Ci to wyznaczyć realistyczne cele i nauczyć się technik radzenia sobie z emocjonalnymi wyzwaniami bez uciekania się do jedzenia.
Ucząc się skutecznie kontrolować stres i poprawiać swoje zdrowie psychiczne, zwiększysz swoje szanse na sukces w leczeniu i, co najważniejsze, stworzysz trwałe nawyki, które przetrwają po zakończeniu leczenia.
5. Pozostań pod profesjonalnym nadzorem
Nie wystarczy tylko otrzymać receptę, a potem samemu się sobą zająć. Leki na odchudzanie są zazwyczaj przeznaczone do długotrwałego stosowania, co sprawia, że niezbędne jest pozostawanie pod stałym nadzorem specjalisty.
- Lekarz (specjalista od otyłości, diabetolog) powinien regularnie monitorować Twój ogólny stan zdrowia. Obejmuje to badania laboratoryjne i kontrolę ciśnienia krwi. Pomaga to wcześnie wykryć nie tylko potencjalne skutki uboczne leków, ale także poprawę stanu zdrowia dzięki utracie wagi. Podczas długotrwałej terapii normalne jest również, że lekarz dostosowuje dawkowanie lub rozważa zmianę rodzaju leku.
- Dietetyk może udzielać bieżących porad dotyczących dostosowania diety. Zmiany są często potrzebne ze względu na postępy w utracie wagi, niedobory żywieniowe lub problemy trawienne.
Jakie suplementy należy przyjmować?
Nie bój się stosować suplementów diety. Mniejsze dzienne porcje jedzenia oznaczają zmniejszone spożycie witamin, minerałów, białek, błonnika i innych ważnych składników odżywczych. Najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie
- Białka w postaci serwatki lub białka roślinnego są doskonałymi narzędziami zapobiegającymi utracie mięśni.
- Błonnik jest niezbędną częścią diety podczas odchudzania z użyciem leków. Jeśli nie możesz uzyskać wystarczającej ilości poprzez jedzenie, możesz łatwo uzupełnić go suplementami w proszku lub kapsułkach. Możesz wybrać łuskę babki płesznik, glukomannan lub złożoną mieszankę z kilkoma rodzajami błonnika.
- Multiwitaminy i multiminerały to prosty sposób na zapewnienie dziennej dawki wielu witamin i minerałów.
- Witaminę D warto przyjmować, szczególnie w miesiącach zimowych, gdy brakuje nam światła słonecznego.
- Kwasy tłuszczowe omega-3 są niezbędne dla zdrowia, ale większość z nas ma ich minimalne ilości w diecie.
Jakie są ryzyka związane z przyjmowaniem leków na odchudzanie?
Jak wspomnieliśmy, żadne skuteczne leczenie nie jest całkowicie pozbawione ryzyka, a leki przeciw otyłości nie są wyjątkiem. Opiszemy szczególnie ryzyko związane z agonistami GLP-1. Jednak nie trzeba się ich obawiać. Jeśli
1. Niedobory żywieniowe
Gdy znajdujesz się na deficycie kalorycznym, spożywasz mniej żywności, a tym samym mniej witamin i minerałów. Po pewnym czasie odchudzania, zapasy niektórych składników odżywczych w organizmie mogą łatwo spaść poniżej zdrowego poziomu. Podczas przyjmowania leków na odchudzanie to ryzyko jest jeszcze wyższe. Dlatego ważne jest, aby jeść zrównoważoną dietę pełną pokarmów bogatych w składniki odżywcze. Dieta powinna zawierać pełne ziarna, mięso, ryby, warzywa, owoce, rośliny strączkowe i inne grupy żywności, aby była jak najbardziej zróżnicowana.
Jakościowa dieta powinna być uzupełniona regularnymi kontrolami lekarskimi i badaniami laboratoryjnymi, które mogą wykryć niedobory podstawowych składników odżywczych. Gdy wystąpi niedobór, można go natychmiast skorygować poprzez dostosowanie diety lub suplementy diety.
2. Utrata apetytu
Ozempic, Saxenda czy Mounjaro, jak wspomnieliśmy, działają poprzez zmniejszanie głodu i apetytu za pomocą sygnałów mózgowych. Jednak często zdarza się, że działają zbyt mocno i redukują apetyt zbyt znacznie. Możesz pomyśleć, że to nawet lepiej? Że łatwiej i szybciej schudniesz? Niestety, to nieprawda.
Przy tak ograniczonym spożyciu kalorii byłby to najgorszy sposób na utratę wagi. Wkrótce pojawiłyby się niedobory żywieniowe, znaczna utrata mięśni i różne problemy zdrowotne.
Gdy tracisz zainteresowanie jedzeniem podczas przyjmowania leków na odchudzanie, konieczne jest natychmiastowe działanie. Najlepiej skonsultować się z terapeutą żywieniowym. Możesz również wypróbować następujące sposoby.
Jak zwiększyć apetyt?
- dobrze przyprawiać i doprawiać potrawy
- być kreatywnym i szukać nowych, ciekawych przepisów – szczególnie bogatych w białko
- wypróbować płynne pokarmy, np. zamienniki posiłków, napoje proteinowe, gainery
- jeść pokarmy bogate w złożone węglowodany i białka (batony, płynne zamienniki posiłków, itp.)
- oddzielić jedzenie od picia
- jeść powoli i spokojnie
- pobudzać apetyt poprzez ćwiczenia [3]
3. Problemy trawienne
Problemy trawienne należą do najczęstszych powikłań stosowania leków na odchudzanie, i paradoksalnie dotyczy to nawet tych podawanych w zastrzykach. Leki, które naśladują hormon GLP-1 spowalniają opróżnianie żołądka i tym samym przynoszą więcej problemów trawiennych.
Leki na odchudzanie mogą powodować
- nudności
- zaparcia
- biegunkę
- wymioty
- refluks żołądkowo-przełykowy [4]
Aby im zapobiec, ważne są regularne posiłki i dieta bogata w błonnik. Odpowiednie nawodnienie jest również niezbędne. Z drugiej strony, ważne jest, aby unikać zbyt tłustych potraw, ponieważ mogą one powodować problemy. [4]
Jak radzić sobie z problemami trawiennymi?
| Problem | Rozwiązanie |
|---|---|
| Nudności | Jedz powoli i w małych porcjach. Unikaj tłustych i pikantnych potraw. Pij wystarczającą ilość płynów. |
| Zaparcia | Zwiększ spożycie płynów i błonnika. Ćwicz regularnie. |
| Biegunka | Zwiększ spożycie płynów. |
| Wymioty | Jedz powoli i w małych porcjach. Ogranicz pikantne i tłuste potrawy. |
| Refluks | Jedz powoli i w małych porcjach. Unikaj pokarmów, które pogarszają Twój stan. Stosuj się do zaleceń dotyczących stylu życia, takich jak dłuższe przerwy między kolacją a snem, oddzielne spożywanie pokarmów i płynów, itp. |
[3,4]
4. Utrata masy mięśniowej
Przy stosowaniu leków na odchudzanie, które skutecznie tłumią głód, utrata wagi może być zbyt szybka. Chociaż szybka utrata tłuszczu jest pożądana, niesie ze sobą jedno poważne ryzyko – zagrożenie utratą masy mięśniowej. [7,12]
Co robić w przypadku utraty masy mięśniowej?
Jeśli zaczniesz doświadczać znacznego osłabienia mięśni lub utraty masy mięśniowej pomimo profilaktyki, możesz podjąć następujące kroki.
- Zwiększ spożycie białka. Włącz do diety więcej chudego mięsa, ryb, produktów mlecznych i innych pokarmów bogatych w białko. Napoje proteinowe mogą również pomóc dzięki wysokiej zawartości białka.
- Dodaj trening siłowy. Musi to jednak iść w parze z odpowiednim spożyciem białka.
- Skonsultuj dawkowanie leku z lekarzem. Oceni on, czy potrzebna jest korekta dawki.
5. Zmiany w relacji z jedzeniem i problemy psychologiczne
Leki na odchudzanie wprowadzają ogromną zmianę w Twoim życiu, co naturalnie może wpłynąć na Twoje psychologiczne doświadczenie związane z jedzeniem i nawykami żywieniowymi. Odchudzanie z użyciem leków przeciw otyłości wymaga zwiększonej uwagi na dobre samopoczucie psychiczne, ponieważ możesz napotkać kilka nieoczekiwanych scenariuszy.
- Znaczące ograniczenia dietetyczne mogą stopniowo prowadzić do poczucia winy związanego z jedzeniem, a także nadmiernej kontroli nad tym, co kładziesz na talerz. Istnieje ryzyko, że jeśli pozwolisz temu stanowi postępować dalej, może on rozwinąć się w zaburzenia odżywiania (ED).
- Dieta często idzie w parze z odmawianiem udziału w wydarzeniach towarzyskich i czasami prowadzi do izolacji od przyjaciół, rodziny i znajomych. To samo w sobie pogarsza stan psychiczny, więc staraj się utrzymywać kontakty towarzyskie w miarę możliwości.
- Ostatnio agoniści GLP-1 zostali powiązani z wyższym ryzykiem depresji i lęku. Wpływając na receptory dopaminy, mogą nie tylko blokować dobre uczucie związane z jedzeniem, ale także zmniejszać przyjemność z innych codziennych radości życia. Ludzie często opisują te stany jako uczucie odrętwienia. [8]
Jeśli zaczniesz zauważać jakiekolwiek długotrwałe zmiany w nastroju i samopoczuciu psychicznym, najlepszym rozwiązaniem jest konsultacja ze specjalistą. Zdrowie psychiczne nie powinno być zaniedbywane w żadnych okolicznościach.
6. Ponowny przyrost wagi po zaprzestaniu stosowania
Po zaprzestaniu stosowania leków na odchudzanie może wystąpić ponowny przyrost wagi, znany jako efekt jo-jo. Dlatego ważne jest, aby wprowadzić zmiany w stylu życia podczas odchudzania. Tylko jeśli zrównoważona dieta, wystarczająca ilość ćwiczeń, sen i zarządzanie stresem staną się dla Ciebie naturalne, będziesz w stanie łatwiej je utrzymać po zakończeniu leczenia.
Jednak w wielu przypadkach stosowanie leków jest planowane na długi okres, podobnie jak w przypadku innych chorób przewlekłych. Ponieważ diagnoza otyłości często wiąże się z różnymi zaburzeniami metabolicznymi, normalne jest, że leki nie są odstawiane. Można to porównać do leczenia nadciśnienia lub cukrzycy. Gdyby leki zostały odstawione, ponowny przyrost wagi mógłby łatwo nastąpić z powodu problemów metabolicznych. Oczywiście, nawet jeśli Twój przypadek należy do tej kategorii, nie lekceważ siły zdrowego stylu życia. Jak już powiedzieliśmy, poprawia on ogólny stan zdrowia i pomaga zwalczać skutki uboczne leków. [17]
To lekarz decyduje, czy w Twoim przypadku właściwe jest zaprzestanie stosowania leku, czy nie. Niezależnie od kierunku, jaki przyjmie Twój przypadek, pamiętaj, że zdrowe nawyki są Twoim najlepszym ubezpieczeniem. Czy to z lekami, czy bez, zrównoważona dieta i aktywny styl życia pomogą Ci utrzymać osiągniętą wagę na dłuższą metę i chronić Twoje zdrowie.
Kiedy właściwe jest przerwanie leczenia?
Musisz przerwać stosowanie leku, zwłaszcza gdy nie działa lub ma poważne skutki uboczne.
- Lekarze stosują zasadę 12 tygodni. Jeśli osoba nie straci 5% początkowej masy ciała w tym okresie, leczenie uznaje się za nieskuteczne. Wtedy lek jest albo odstawiany, albo zastępowany innym. [9]
- Leczenie musi być również przerwane, jeśli doświadczasz nieakceptowalnych lub uporczywych skutków ubocznych (np. silnych, uporczywych nudności), które znacząco obniżają jakość życia. [18]
Co powinieneś zapamiętać?
Leki na odchudzanie takie jak Ozempic, Wegovy czy Saxenda stanowią skuteczny sposób walki z otyłością. Ale tylko wtedy, gdy są stosowane
Dlatego nie traktuj leków na odchudzanie jako tabletek idealnych dla każdego. A gdy lekarz je przepisze, nie zapominaj o zrównoważonej diecie, regularnych ćwiczeniach, białku, nawodnieniu, śnie i dbaniu o zdrowie psychiczne. Jeśli przyjmiesz te nawyki, leki mogą pomóc Ci zmienić nie tylko liczbę na wadze, ale także Twój stosunek do ciała i zdrowia.
Uważasz, że te informacje mogą być przydatne dla kogoś innego? Nie zachowuj artykułu dla siebie i podziel się nim ze swoimi przyjaciółmi i znajomymi!
[1] ALMANDOZ, J.P. et al. Nutritional considerations with antiobesity medications. – https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/prescription-medications-treat-overweight-obesity
[2] DUYFF, R.L. Complete Food & Nutrition Guide. . New York: Academy of Nutrition and Dietetics, 2017. ISBN 978-0-544-52058-5.
[3] GORGOJO-MARTÍNEZ, J.J. et al. Clinical Recommendations to Manage Gastrointestinal Adverse Events in Patients Treated with Glp-1 Receptor Agonists: A Multidisciplinary Expert Consensus. – https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9821052/
[4] GROSICKI, G.J. et al. Sculpting Success: The Importance of Diet and Physical Activity to Support Skeletal Muscle Health during Weight Loss with New Generation Anti-Obesity Medications. – https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S247529912402420X
[5] CHAKHTOURA, M. et al. Pharmacotherapy of obesity: an update on the available medications and drugs under investigation. – https://www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(23)00059-7/fulltext
[6] IEPSEN, E.W. et al. Treatment with a GLP-1 receptor agonist diminishes the decrease in free plasma leptin during maintenance of weight loss. – https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4424381/
[7] KORNELIUS, E. et al. The risk of depression, anxiety, and suicidal behavior in patients with obesity on glucagon like peptide-1 receptor agonist therapy. – https://www.nature.com/articles/s41598-024-75965-2
[8] TCHANG, B.G. et al. Pharmacologic Treatment of Overweight and Obesity in Adults. – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279038/
[9] TINSLEY, G.M. - NADOLSKY, S. Preservation of lean soft tissue during weight loss induced by GLP-1 and GLP-1/GIP receptor agonists: A case series. – https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12536186/
[10] TOPLAK, H. et al. 2014 EASO Position Statement on the Use of Anti-Obesity Drugs. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5644876/
[11] WILDING, J.P.H. et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33567185/
[12] YUMUK, V. et al. European Guidelines for Obesity Management in Adults. – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5644856/
[13] Mounjaro | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mounjaro
[14] Mysimba | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/mysimba
[15] Ozempic | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic
[16] Pharmacologic Treatment of Overweight and Obesity in Adults – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279038
[17] Pharmacological Management of Obesity Guideline Resources. – https://www.endocrine.org/clinical-practice-guidelines/pharmacological-management-of-obesity
[18] Saxenda | European Medicines Agency. – https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/saxenda
DODAJ NOWY KOMENTARZ